تبلیغات
مهندسی مکانیک - ساخت وتولید - هشت مرحله برای نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه در واحدهای الكتریكال
مهندسی مکانیک - ساخت وتولید

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

هشت مرحله برای نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه در واحدهای الكتریكال

این نوشتار هشت گام ساده ولی اساسی را برای هر واحد نگهداری‌وتعمیرات پیشگیرانه (PM) مربوط به تجهیزات الكتریكی (و البته سایر واحدهای تعمیراتی)، ارایه می‌دهد. این هشت گام عبارتند از : برنامه‌ریزی، بازدید، تمیزكاری، آچاركشی، روانكاری، آزمایش، ثبت و ارزیابی.
در ادامه متن، هر كدام از این هشت مرحله توضیح داده می‌شود.

 گام اول_ برنامه‌ریزی: قاعده كلی این است كه قبل از اینكه بخواهید هر كاری را شروع كنید، ابتدا كمی وقت بگذارید در مورد آن برنامه‌ریزی كنید. یعنی مشخص كنید كه چه كاری می‌خواهید انجام بدهید. این زمان اندك برنامه‌ریزی موجب می‌شود كه نتایج كار درحد بهتر، ایمن‌تر، و راحت‌تری بدست آید. انجام این مرحله از كار خصوصاً در انجام تعمیرات اضطراری بسیار ضروریست.

این نوشتار هشت گام ساده ولی اساسی را برای هر واحد نگهداری‌وتعمیرات پیشگیرانه (PM) مربوط به تجهیزات الكتریكی (و البته سایر واحدهای تعمیراتی)، ارایه می‌دهد. این هشت گام عبارتند از : برنامه‌ریزی، بازدید، تمیزكاری، آچاركشی، روانكاری، آزمایش، ثبت و ارزیابی.
در ادامه متن، هر كدام از این هشت مرحله توضیح داده می‌شود.

 گام اول_ برنامه‌ریزی: قاعده كلی این است كه قبل از اینكه بخواهید هر كاری را شروع كنید، ابتدا كمی وقت بگذارید در مورد آن برنامه‌ریزی كنید. یعنی مشخص كنید كه چه كاری می‌خواهید انجام بدهید. این زمان اندك برنامه‌ریزی موجب می‌شود كه نتایج كار درحد بهتر، ایمن‌تر، و راحت‌تری بدست آید. انجام این مرحله از كار خصوصاً در انجام تعمیرات اضطراری بسیار ضروریست.
برنامه‌ریزی، با مشخص كردن اینكه چه كارهایی باید انجام شود، شروع می‌شود. در این مرحله لازم نیست توجه زیادی به جزئیات كارها شود. اگر چه لازم است كه در تمامی مراحل كار، به اهداف تعیین شده كه بایستی محقق شوند، توجه شود. در مرحله بعدی، مسایلی مثل اینكه از چه نیروهایی استفاده شود، چه تجهیزاتی نیاز خواهد بود و چه مقدار زمان صرف خواهد شد، مشخص می‌شود.
در گام مربوط به برنامه‌ریزی كار نت، مطمئن شوید كه مستندات و دستورالعمل‌های فنی و نقشه‌های تجهیز در دسترس قرار دارند، همچنین داشتن نقشه سیم‌كشی‌ها و جداول عیب‌یابی حتی برای ساده‌ترین مدارهای الكتریكی مورد نیاز خواهد بود.
سپس با توجه به اهداف و فعالیتهای تعیین شده قبلی، در مورد هركار به تعریف و مشخص كردن جزئیات بپردازید. مقدار وارد شدن به جزئیات، بستگی به پیچیدگی كار و سطح تجربه و مهارت تعمیركاران شما دارد.

 گام دوم_ بازدید: بازدیدهای دوره‌ای بایستی بر پایه‌های مشخص بنا شده باشد. بازدیدها می‌توانند هم از طریق حواس انسانی مثل چشم و گوش وهم با كمك ابزار‌آلات و تجهیزات خاص مثل دوربین‌های مادون قرمز و ابزار آلتراسونیك (مافوق صوت) انجام شود.
چشم انسان بهترین ابزار بازدید است. ما می‌توانیم تشخیص انواع آلودگی‌ها، خواندن برچسب‌های هشدار دهنده، مشخص كردن سطوح، تشخیص نقاط پرحرارت، را از طریق بینایی انجام دهیم.
هرچه تجربه تعمیركار بیشتر باشد اطلاعات بیشتری را می‌تواند از طریق مشاهده كسب كند. تعمیركاران با تجربه حتی می‌توانند شبكه‌های حلقوی را در مكانیسم‌های قطع جریان تشخیص دهند.
گوش نیز یكی دیگر از حواس انسانی است كه می‌تواند در امر بازدیدهای فنی مورد استفاده قرار گیرد. وقتی ترانس‌ها بار اضافی می‌كشند، صدای غیر معمولی(نویز) از آنها شنیده می‌شود. همچنین موتورهای با ولتاژهای بالانس نشده نیز لغزش و صدا  تولید می‌كنند. اكثرتغییرصدای ماشین‌آلات از حالت طبیعی به غیر طبیعی را میتوان از طریق گوش تشخیص داد.
حس لامسه نیز در بازدیدهای فنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. لمس كردن و حس كردن لرزشهای دستگاه و مقدار گرمای قطعات از طریق حس لامسه انجام می‌شود. البته در استفاده از حواس انسانی بایستی نكات ایمنی مد نظر قرار گیرد. مثلاً در قطعات الكتریكی معیوب كه احتمال برق گرفتگی وجود دارد، یا قطعاتی كه ممكن است دمای آنها بسیار بالا رفته باشد و سایر موارد بایستی با دقت كامل كار شود.
 علاوه بر حواس انسانی، دوربین‌های مادون قرمز نیز در انجام بازدیدهای فنی قطعات كاربرد دارند. تجهیزات آلتراسونیك نیز معمولاً در انجام تعمیرات اساسی و اورهال‌ها كاربرد ویژه‌ای دارند. سایر ابزارآلات و تجهیزات خاص نیز در انجام وظایف نت می‌توانند یاریگر خوبی باشند. نكته قابل توجه اینكه استفاده از این تجهیزات بایستی با در نظر داشتن هزینه آنها، توسط افرادآموزش دیده و ماهر و در جای مناسب باشد.

 گام سوم_ تمیزكاری: الكتریسته و آلودگی با هم سازگار نیستند! بعداز اینكه شما گام بازدید را انجام دادید نوبت به تمیزكاری می‌رسد. در مرحله اول، تمیزكاری عمومی مد نظر است. آشغال‌ها، آلودگی‌ها و مواد خارجی بایستی از قسمت‌های مختلف موتورها، سوئیچ‌ها، ترانسفورمرها و سایر تجهیزات الكتریكی پاك شوند.پیشنهاد می‌شود در صورت امكان برای انجام تمیز‌كاری این قسمت‌ها از دستگاههای مكنده مثل جاروبرقی درون منازل استفاده شود.
 هر كدام از عایقها و رساناها روش تمیزكاری خاص خود را می‌طلبد. بطور مثال قطعات چینی (پورسلین) می‌توانند توسط آب، صابون و برس‌های مناسب شستشو و تمیز شوند، در عین حال عایق‌های پلاستیكی بایستی از هر گونه ساییدگی و خراش محفوظ نگهداشته شوند. غالباً در توصیه‌های سازندگان قطعات، تكنیك‌های مخصوص برای تمیزكاری آنها سفارش شده است. همچنین سعی شود تا از كاربرد هرگونه پارچه‌های پشمی و سایر مواد رسانایی كه ایجاد خراش می‌كنند در نواحی كه احتمال جرقه وجود دارد خودداری شود. سطوح تماس رسانا لازم است كه مورد توجه خاص قرار گیرند. سطوح مواد رسانایی مانند مس بایستی صاف وصیقلی باشند. امّا سطوح آلومینیومی نبایستی آنقدر صیقلی شوند كه پوشش ضدزنگ آنها از بین برود.
در مراجعه به توصیه‌های سازندگان قطعات، مواد و روش مناسب برای تمیزكاری تجهیزات پیدا می‌شود. مطمئن شوید كه قبل از اجرای برنامه‌های تمیزكاری به این دستورالعمل‌ها توجه شده است.

 گام چهارم_ آچاركشی: سفت كردن اتصالات و آچاركشی قطعات الكتریكی توجه خاص خود را می‌طلبد و بایستی به اندازه گشتاور توصیه شده توسط سازنده‌گان تجهیزات انجام شود. معمولاً اتصالات برقی دستگاه‌ها، بحرانی و حساس هستند.

 گام پنجم_ روانكاری: معمولاً در روانكاری اجزای سیستم‌های الكتریكی افراط و تفریط می‌شود. به همان اندازه كه روانكاری بیش از اندازه مضر است، عدم روانكاری نیز زیان‌آور است. مصادیق زیادی می‌توان یافت كه به علت توجه به روانكاری، مدارات ایمنی و كلیدهای قطع جریان بدرستی عمل نمی‌كنند. بایستی مراقب بود كه روانكاری مواد رسانا موجب ایجاد اتصال كوتاه نشوند. ایضاً بایستی به توصیه‌های سازندگان در مورد مشخصات روانكارها و روش روانكاری قطعات الكتریكی توجه شود.

قطعات الكتریكی با توجه به رسانا یا غیررسانا بودن، ویژگی‌های روانكاری خاص خود را دارند. برای آن دسته از قطعات كه غیر رسانا هستند، ممكن است بتوان از انواع روغن‌ها و گریس‌ها استفاده كرد.مثلاً بیرینگ‌های موتور جزو این دسته می‌باشند. توجه شود كه برخی از قطعات نیز هستند كه اصولاً نیاز به هیچگونه روانكاری ندارند مثلاً تقویت‌گرهای محافظ از این دسته‌اند.در مورد قطعات رسانا نیز معمولاً توصیه‌های سازندگان بهترین راه‌حل است. معمولاً استفاده از گریس سیاه مناسب، برای تمیزكاری اینگونه قطعات مفید است. بهترین روش روانكاری این قطعات این است كه ابتدا كمی از روان كننده را استفاده كنید سپس با كهنه پارچه‌ای آن را تمیز كنید. به هر حال باید مواظب بود كه سطح اینگونه قطعات ساییده نشود. نكته اساسی در روانكاری، انتخاب روانكار مناسب، میزان و پریود استفاده از روانكار است.

 گام ششم_ آزمایش : قطعات الكتریكی بایستی بطور دوره‌ای آزمایش شوند. مثلاً مقدار مقاومت عایق‌ها بایستی اندازگیری شود، فاصله زمانی قطع‌كننده‌های جریان چك شود، تقویت كننده‌ها كالیبره شوند و همچنین سایر رویه‌ها نیز به اجرا گذاشته شوند. حداقل كاری كه حتما بایستی انجام شود، كنترل كردن نحوه كار وسایل ایمنی (محافظت كننده) در دستگاه می‌باشد. نمونه‌ای از دستورالعمل‌ها در استاندارد NETA  (انجمن بین‌المللی آزمایشات  الكتریكی) قابل دسترسی است.

 گام هفتم_ ثبت كردن : انجام كارها بدون ثبت كردن آنها غالباً بی‌فایده است. ثبت كارها و تست‌های انجام شده به ما در تعیین فاصله زمانی بین فعالیت‌های نگهداری‌وتعمیرات و تدوین جداول عیب‌یابی تجهیزات كمك می‌كند و مبنایی را برای تشخیص اینكه آیا قطعات و تجهیزات سالم هستند یا اینكه به سمت خرابی (شكست) پیش می‌روند، فراهم می‌كند. ثبت نتایج تست‌ها همیشه باید حاوی داده‌ها، مشخصات ماشین و سایر داده‌های مناسب در مورد هرگونه مشكل مشاهده شده باشد.
شرایط سیستم، مثل مقدار جریان، ولتاژ، دما، و سایر اطلاعات به ما در تعیین چگونگی و زمان جلوگیری از خرابی آنها كمك شایانی می‌كنند. فرم‌ها و جداول ثبت داده‌های تست بازدید بایستی توسط هر سازمانی با توجه به نیازمندیهای آن طراحی و بومی شود.
نمونه‌ای از این فرم‌ها برای نگهداری وتعمیرات تجهیزات الكتریكی در استاندارد NFPA قابل دسترس است.

 گام هشتم_ ارزیابی : ارزیابی نتایج تست‌های انجام شده از مهمترین مرحله در طی این فرآیند است. از سال 1990 به این طرف، تكنیك‌های مختلف محاسباتی و آماری برای تجزیه و تحلیل داده‌های خام در صنایع مختلف ایجاد شده است. این تكنیك‌های آماری كمك می‌كنند كه كار تجزیه و تحلیل داده‌های فراوان و پراكنده به راحتی انجام شده و به سازمان كمك می‌كند تا مشخص سازد میزان و نوع فعالیت‌های نگهداری و تعمیرات چگونه می‌باشد.
یكی از كاربردهای این نوع تحلیل‌ها تعیین فاصله و تناوب فعالیت‌های نت می‌باشد. دراینجا این سوال مطرح است كه مثلاً یك سیستم نیرو به چه میزان بایستی نگهداری و تعمیر شود؟ معمولاً پاسخ به این سوال آسان نیست. روش چند مرحله‌ای زیر به كمك ما می‌كند تا پاسخ مناسبی برای اینگونه سوالات پیدا كنیم.
1-    ابتدا از انجام تست مورد نظر هر سال یكبار شروع كنید. این كار را در دو دوره زمانی انجام دهید.
2-    سوابق تست انجام شده را بررسی كنید.
3-    چنانچه مشكلات شدیدی مشاهده شد، فاصله زمانی نت را كوتاه‌تر كنید.
4-    چنانچه مشكلات شدیدی مشاهده نشد، فاصله زمانی نت را بزرگ‌تر كنید.
5-    مراحل 2 تا5 را در طول برنامه نگهداری و تعمیرات خود تكرار كنید.
میانگین فاصله زمانی فعالیت‌های نت در كارخانجات صنعتی برابر با دو سال می‌باشد.این بدان معناست كه اكثر كارخانجات صنعتی در طول دو سال سیستم نگهداری و تعمیرات دستگاه‌های الكتریكی خود را كامل می‌كنند. دستگاه‌های الكتریكی نیز فاصله زمانی مشابه‌ای دارند، اگر چه میانگین فاصله زمانی فعالیت‌های نت سیستم‌های الكتریكی در حدود 5/1 سال است.

با گسترش تكنیك‌های نت در سالهای اخیر، روش نگهداری و تعمیرات دستگاه‌های الكتریكی صنعتی به سمت تكنیك نت مبتنی بر شرایط (Condition Based Maintenance-CBM) حركت كرده است.

جمع‌بندی :  سازماندهی یك سازمان نت دستگاه‌های الكتریكی می‌تواند در هشت گام ساده انجام شود. این هشت مرحله تمامی اجزای لازم برای یك برنامه كامل نت را شامل می‌شوند. چنانچه هر سازمانی اول "برنامه‌ریزی"،"بازدید"، "تمیزكاری"، "آچاركشی"، روانكاری"، آزمایش"، ثبت" و "ارزیابی" را به خوبی انجام دهد مطمئناً ایمنی، كارآیی و سودآوری مناسبی را ناشی از برنامه نت پیشگیرانه خود بدست خواهد آورد.


درباره وبلاگ

میثم فرمهینی فراهانی. فارغ التحصیل مهندسی مکانیک(ساخت و تولید) امیدوارم با کمک همدیگر این وبلاگ را برای دوستان خود کامل کنیم مطالب خود را می توانید به ایمیل مدیریت وبلاگ فرستاده تا با نام خود شما درج گردد
مدیر وبلاگ : میثم فرمهینی فراهانی

آخرین پست ها

جستجو

نظرسنجی

  • لطفاً نظرتون رادرباره وبلاگ بفرمایید





نویسندگان